روزه ماه رمضان و چگونگى ورود آن به اسلام

روزه ماه رمضان و چگونگى ورود آن به اسلام On: By: دکتر م.روشنگر Print Friendly, PDF & Email

هم اکنون که در حال نوشتن این متن هستم در ماه رمضان قرار داریم. همگان از خویشان و دوستان از سحر تا غروب نه می خورند و نه می آشامند. افرادی مریض و داراى سختیهائى در سلامتیشان، با وجود مشکلات قلبی عروقی، اعصاب و میگرن و قند و چربی با وجود توصیه دکتر روزه می دارند به طمع ثواب و وعده بهشت.
افراد مشاغل آزاد با تاخیر سر کار می روند. آن هایی هم که سرکار تشریف دارند رمقی برای پاسخگویی ندارند. همه ی این خسارت های اقتصادی برای کسب رضایت الهی است. روزه داران سعی می کنند منازعه نکنند و دروغ نگویند و غیبت نکنند تا از فضایل روزه کم نکنند. اما تمام این تلاشها فقط در همین چند هفته است و ماسکى بر صورت براى دستیابى به ثوابى بیشتر.

اما روزه رمضان از کجا آمده و چطور بدین صورت درآمده است؟

بدون توضیح بیشتر به سراغ کتاب دینى مسلمانان میرویم و آیات مرتبط با این فریضه را مرور میکنیم. در قرآن به صراحت گفته شده است که روزه در اقوام قبل شما هم فرض بوده است.
یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیَامُ کَمَا کُتِبَ عَلَى الَّذِینَ مِنْ قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ ﴿۱۸۳﴾

ترجمه: اى کسانى که ایمان آورده‏ اید روزه بر شما مقرر شده است همان گونه که بر کسانى که پیش از شما [بودند] مقرر شده بود باشد که پرهیزگارى کنید.
خوب دیدیم که روزه جزو احکام عبادى ادیان قبل از اسلام نیز بوده است ولى در اینجا میخواهیم ببینیم که چگونه و به چه صورتى این عبادت به دین اسلام راه پیدا کرده است.

گزارش طبری از ماجرای فرضیت رمضان بنا به نقل از بلعمی جلد سوم صفحات ١٠۵ و ١٠۶ باز همان داستان دیدن پیامبر از روزه دهم محرم یا عاشورا بوده است که یهودیان آن روز را روزه می گرفتند و دیدن روزه ترسایان بود که به مدت ۵٠ روز روزه می گرفتند.

بلعمی در ادامه اشاره می کند که روزه در اصل فقط ٣٠ روز بوده است ولی ترسایان آن را به ۵٠ روز افزایش داده اند. مشخص نیست کدامین فرقه از مسیحیان مدت ۵٠ روز را روزه می گرفتند که طبری آن را به کل مسیحیان تعمیم داده است. علی ای حال برای اولین بار اسلام در مدینه مواجهه با نوعی عبادت می شود که روزه نام دارد و آن را از یهود اقتباس می کند. امّا آیا براستی ٣٠ روز از ماه رمضان(کل ماه) روزه داشتن احیاء سنت اصلی روزه توسط اسلام بوده است؟
قدر مسلّم این است که عبادت های اسلام همگی تقلیدی از سایر ادیان است و در میان سایر ادیان و مذاهب قدیم، دین یهود نقش پر رنگ تری در الگو قرار گرفتن براى دین ساخته شده توسط محمد بن عبدالله داشته است. صابئین حرانی که کواکب و الهه قمر و هلال رمز آن ها بوده(که به اسلام منتقل شده است) نیز ٣٠ روز روزه می گرفتند. ابن ندیم در کتاب الفهرست در این باره می گوید: یصومون یوم الثامن منه ثلاثین یوما للقمر (الفهرست نویسنده : ابن الندیم :صفحه :٣٩۵)

ابن کثیر هم در تفسیرش به ٣٠ روز روزه صابئین اشاره دارد و می نویسد: وَقَالَ ابْنُ وَهْبٍ: أَخْبَرَنِی ابْنُ أَبِی الزِّنَادِ عَنْ أبیه، قال: الصابئون هم قَوْمٌ مِمَّا یَلِی الْعِرَاقَ، وَهُمْ بِکُوثَى، وَهُمْ یُؤْمِنُونَ بِالنَّبِیِّینَ کُلِّهِمْ، وَیَصُومُونَ کُلِّ سَنَهٍ ثَلَاثِینَ یَوْمًا، وَیُصَلُّونَ إِلَى الْیَمَنِ کُلَّ یَوْمٍ خَمْسَ صَلَوَاتٍ،(تفسیر ابن کثیر – ط العلمیه نویسنده : ابن کثیر جلد : ٣ صفحه : ١۴١)

ترجمه: ابن ابی زناد از پدرش نقل دارد که صابئین قومی در عراق بودند در ناحیه کوثی که به همه پیامبران ایمان داشتند و هر سال سی روز را روزه می گرفتند و به سمت یمن روزی پنج بار نماز می خواندند.

ابن حزم اشاره می کند که این روزه صابئین در ماه رمضان بوده است. وَلَهُم صلوَات خمس فِی الْیَوْم وَاللَّیْلَه تقرب من صلوَات الْمُسلمین وَیَصُومُونَ شهر رَمَضَان

ترجمه: از اعیاد صابئین گویا عید فطر هم بوده که به نوعی اقتباس عید فطر هم می تواند از این کانال باشد چنانچه ابن ندیم می گوید:وأعیادهم عید یسمى عید فطر(الفهرست نویسنده : ابن الندیم :صفحه :٣٨٨)

ابوالفداء کار را در این مورد تمام می کند و صراحتا شباهت صابئین را با اسلام چه در نماز و چه در روزه شرح می دهد.

ابن حزم اشاره می کند که روزه اى که صائبین میگرفتند در ماه رمضان بوده است. وَلَهُم صلوَات خمس فِی الْیَوْم وَاللَّیْلَه تقرب من صلوَات الْمُسلمین وَیَصُومُونَ شهر رَمَضَان
از اعیاد صابئین گویا عید فطر هم بوده که به نوعی اقتباس عید فطر هم می تواند از این کانال باشد چنانچه ابن ندیم می گوید: وأعیادهم عید یسمى عید فطر(الفهرست نویسنده: ابن الندیم :صفحه :٣٨٨)

ابوالفداء کار را در این مورد تمام می کند و صراحتا شباهت صابئین را با اسلام چه در نماز و چه در روزه شرح می دهد. او در کتابش با عنوان المختصر فی أخبار البشر ص جلد ١ صفحه ٨١ می گوید: ولهم الصلاه على المیت بلا رکوع ولا سجود، ویصومون ثلاثین یوماً وإن نقص الشهر الهلالی صاموا تسعاً وعشرین یوماً، وکانوا یراعون فی صومهم الفطر والهلال، بحیث یکون الفطر وقد دخلت الشمس الحمل، ویصومون من ربع اللیل الأخیر إِلى غروب قرص الشمس،

ترجمه: و صابئین نیز نماز جنازه می خواندند که رکوع و سجده ندارد و سی روز را روزه می گیرند و اگر ماه هلالی کم شود روزه را بیست و نه روزی می کنند و در زمان دیدن هلال فطر می کنند زیرا خورشید حمل داخل می گردد. روزه صابئین از یک چهارم شب تا غروب خورشید می باشد.

ابن جوزی در تلبیس ابلیس صفحه ۶٨ می گوید: وعلیهم صیام شهر أوله الثمان لیال یمضین من آذار وسبعه أیام أولها النسع یبقین من کانون الأَوَّل وسبعه أیام أولها الثمان لیال یمضین من شباط ویختمون صیامهم بالصدقه والذبائح

ترجمه: و صابئین نیز در یک ماه روزه می گیرند از هشتم شب که از آذار گذشته و هفت روز از که اولش نسع است که از کانون اول باقی می ماند و هفت روز که اولش هشت شب است که از شباط گذشته و روزه را با صدقه و قربانی ختم می کنند.

دقیقا می بینیم که اسلام به مانند صابئین برای روز عید فطر صدقه یا زکات فطر یا همان فطریه گذاشته است. اما پیامبر اسلام قبل از هجرت نیز در رمضان در غار حراء می رفت و البته قریش نیز همین کار را می کردند. اما اینکه ماه رمضان چطور ماه غفران و بخشش بوده نیز ریشه در جاهلیت دارد.

مقدسی در البدء و التاریخ جلد چهار صفحه ١۴١ می گوید: وکان قریش یتحنثون بحراء فی رمضان وکان رسول الله صلى الله علیه وسلم یفعل ذلک لأنّه من البرّ فبینا هو عاکف بحراء

ترجمه: و قریش در ماه رمضان به حراء می رفتند تا برای بخشش گناهان نیایش کنند و رسول الله نیز این کار را می کرد زیرا عمل نیکویی بود و در غار حراء معتکف می شد.
این بود مختصرى از کپى شدن روزه از ادیان دیگر توسط پیامبر اسلام و حکم آن بر مسلمین بعنوان روزه اسلامى و اینکه این حکم از سوى الله به اعراب سرزمین حجاز واجب شده است درصورتى که منشاء آن صائبیان حره بودند.
تقریبا تمامى احکام اسلام یا جزئى از فرهنگ اعراب بوده و یا اینکه از مذاهب و ادیان موجود در سرزمین حجاز کپى بردارى شده و بعنوان دستور الله در حلق مردم فرو شده است.

اشتراک‌گذاری این:

Category: خرافات در اسلام, منابع قرآن Tagged روزه ماه رمضان ←previous next →نمایش منبع

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *